رگ حیاتی پایتخت

منازعات اردن و سوریه و اسرائیل درمورد بهرهبرداری از رود اردن، اختلافات ترکیه و سوریه و عراق در مورد رودخانههای دجله و فرات، رقابت مصر و اتیوپی و سودان و سایر کشورهای ساحلی رودخانه نیل برای دستیابی هرچه بیشتر به آب این رودخانه، اختلافات مالزی و سنگاپور و همچنین هند و بنگلادش در بهرهبرداری از آبهای مشترک، اختلافات ایران و عراق درباره رودخانه اروندرود و مسائل ایران و افغانستان در زمینه بهرهبرداری از آب رودخانه هیرمند نمونههایی از این موارد هستند. کشور ما با داشتن حوضههای آبریز مشترک و رودخانههای مرزی مهمی نظیر اروندرود، هیرمند، هریرود، اترک و ارس یکی از کشورهای ذینفع در مباحث مربوط به بهرهبرداری از آبهای مشترک بهشمار میرود.

اگر به طبیعت گردی در مناطق ویژه همچون پرو علاقمند هستید، پیشنهاد می کنیم با مطالعه این مقاله ما را همراهی کنید. افراد بالای پنج سال میتوانند این تفریح هیجان انگیز را تجربه کنند. الف: احداث بند ذخیره بالای رود آمو در ناحیه مرزی افغانستان با جمهوری تاجیکستان به منظور تهیه آب آشامیدنی برای صفحات شمال کشور. این رود پس از گذشتن از شهر ارومیه و گذراندن مسیری نه چندان پر پیچ و خم به دریاچه ارومیه میریزد. در همین حال، گروه طالبان شام دیروز حملات تازهای را بر مرکز ولسوالی آبکمری بادغیس در ۲۵ کیلومتری شهر قلعهنو مرکز این ولایت آغاز کردند.

محمدناصر نظری، عضو شورای ولایتی بادغیس، تأیید میکند که این ولسوالی شب گذشته به دست طالبان سقوط کرد، اما طالبان صبح امروز مرکز این ولسوالی را ترک کردند. شب گذشته نیز ولسوالی آبکمری ولایت بادغیس برای ساعاتی به دست طالبان افتاده بود. صورتجلسه نوشته و قرار بود به تائید استاندار و معاون ایشان برسد تا عملیاتی شود. این آمار با آنچه سپهر در وقایع 1254، درباره تعداد خانوار جمشیدی و فیروزکوهی (هزارهها)، نوشته (رجوع کنید به ج2، ص687) تا حدودی مطابق است.

مهدی فرخ ــکه در سالهای نیمه اول سلطنت پهلوی اول (1304ـ1320ش) وزیر مختار ایران در افغانستان بودــ جمعیت آنان را حدود 500، 57 خانوار نوشته است (همانجا). حرم بابا ولی از جاهای دیدنی افغانستان در کنار رودخانه ارغنداب است گل آقا شیرزای، فرماندار پیشین قندهار، جنگجو و فرمانده سابق مجاهدین، برای احترام به یكی از افراد ارجمند قبیله خود، این حرم را با هزینه میلیونها دلار ساخت. به گزارش ایرنا، رودخانه هیرمند از کوه های بابا یغما در مرکز افغانستان سرچشمه گرفته و پس از طی مسافتی حدود هزار کیلومتر به مرز ایران می رسد. رودخانه کلمبیا 1931 کیلومتر را از راکی کانادا تا اقیانوس آرام در ارگان طی می کند.

سفید رود 600 تا 780 کیلومتر از سرچشمه خود یعنی کوههای کردستان را میپیماید. وی با بیان اینکه ماکو ترکیبی از دو قوم بزرگ کرد و آذری است و در روزگاران قدیم به واسطه آئین زرتشی مردمانش “ماغ کوی” به معنای شهر روحانیان زرتشت نامیده می شود،افزود: البته برخی از تاریخ نگاران آن را به زمان مادها نسبت داده و معتقدند این جا مادکوه نامیده می شده است و گروهی هم معتقدند از آن جا که این شهر کوچک روزگاری در زمره حکومت ارمنی ها بوده به ارمنی ماکو نامیده شده است. چند سال بعد، اللهیارخان با گروهی از اتباعش به هرات بازگشت و بقیه به ناحیه قوشخانه در قوچان کوچ داده شدند.

بگریزند و حدود هزار خانوار از آنان بهدستور نادر به منطقه قوچان تبعید شوند. مدیرعامل شرکت آب منطقه ای سیستان و بلوچستان نیز به خبرنگار ایرنا گفت: با کاهش سیلاب هایی ورودی از افغانستان به تدریج شاهد کاهش آب جاری در رودخانه هیرمند هستیم. ˈخسرو افسریˈ مدیر کل حفاظت محیط زیست سیستان و بلوچستان با تایید قطع شدن آب رودخانه هیرمند و بروز خسارات احتمالی به آبزیان، از شرکت آب منطقه ای استان خواست با رها سازی آب این مشکل را مرتفع کند. طبق گزارش شرکت آب و فاضلاب شهری افغانستان، ۶۸ درصد از جمعیت کابل به آب لولهکشی شده دسترسی ندارند و تنها ۱۰ درصد از باشندگان آن به آب آشامیدنی دسترسی دارند.

مسوولان ورزات انرژی و آب افغانستان معتقدند با ایجاد سد سلما یا سد دوستی افغان- هند بر روی هریرود، تنها نزدیک به ۱۴ درصد از آب حوزه هریرود و از لحاظ جغرافیایی ۳۰ درصد از حقآبه جغرافیایی کشور از این رودخانه، توسط افغانستان مدیریت شده و باقی آب و علاوه بر آن آبهایی که در مسیر راه به رودخانه میپیوندند، هنوز به کشورهای ایران و ترکمنستان سرازیر میشوند. لک لک ها روی مناره های بلند، درختان بزرگ و حتی روی بام لانه های بسیار بزرگی می سازند همه ساله آن را تعمییر می کنند . حاکمان آنها صاحباختیار جان و مال اتباعشان بودند، در قلاع مستحکم میزیستند و اداره تمام امور، اعم از مالی و قضائی، را در اختیار داشتند (همان، ج 2، ص205).

در 1254 در حملات قوای محمد شاه قاجار به هرات، گروه کثیری از هزارهها و تایمنیها و جمشیدیها، که به مقابله برخاسته بودند، کشته شدند (همان، ج 2، ص 683ـ 684). در 1254، در جریان مقابله آصفالدوله با لشکر خوارزم، هزارهها و جمشیدیها و فیروزکوهیها و قپچاقها نیز به نفع خوارزم شرکت داشتند (همان، ج 2، ص 685). بر اثر حملات محمدشاه، نزدیک به 000، 37 خانوار از جمشیدیها و فیروزکوهیها از رود مرو گذشتند و در بالامرغاب استقرار یافتند (همان ج 2، ص 687).پس از جنگهای هرات قریب دو هزار خانوار از جمشیدیها به سرپرستی اللهیارخان به خراسان انتقال یافتند و در ناحیه سرجام مستقر شدند.

در همین حال، گروه طالبان شام دیروز حملات تازهای را بر مرکز ولسوالی آبکمری بادغیس در ۲۵ کیلومتری شهر قلعهنو، مرکز این ولایت، آغاز کردند. گروههایی از جمشیدیها در ناحیه پنجده، در جنوبغربی مرو، سکونت داشتند، ولی بر اثر حملات ترکمنهای سالور، ناگزیر از آنجا رفتند (تفصیل احوال تراکمه، ص 165).تایمنیها به فارسی سخن میگویند (فیض محمد، ص 82). هزارهها شیعه و بقیه سنّیاند (فرخ، همانجا). عبدالعزیز بیک رییس شورای ولایتی بادغیس میگوید که دهها نیروی امنیتی که در محاصره طالبان گیرمانده بودند به سمت یک کندک نیروهای ارتش رفتند و بیم آن میرود که شماری از آنان حین فرار به سمت این پایگاه، جانهای خود را از دست داده باشند.

عبدالعزیز بیک، رییس شورای ولایتی بادغیس، میگوید که دهها نیروی امنیتی که در محاصره طالبان گیر مانده بودند، به سمت یک کندک نیروهای ارتش رفتند و بیم آن میرود که شماری از آنان حین فرار به سمت این پایگاه، جانهای خود را از دست داده باشند. او حتی به دور از چشم همسرش وسایل قدیمی و عتیقه عمارت را به قیمت های کم می فروشد. مقامات در ولایت بادغیس می گوید که ولسوالی بالامرغاب این ولایت به دست طالبان سقوط کرده است.

همزمان، یک مشاور والی بادغیس به ۸صبح گفته است که معاون وزارت دفاع، والی بادغیس و شماری از منسوبان نظامی غرب افغانستان، دقایقی پس از سقوط فرماندهی پولیس برای بازپسگیری مرکز ولسوالی بالامرغاب به مناطق جنگ زده رفته اند. فرماندهی پولیس بالامرغاب در نزدیکی دفتر ولسوالی و در حاشیه بازار بالامرغاب قرار دارد. طالبان اکثر مناطق ولسوالی بالامرغاب به جز یک کندک نیروهای ارتش در نزدیکی رودخانه بالامرغاب را به تصرف خود درآوردهاند. آقای نظری میگوید که یک کندک نیروهای ارتش در نزدیکی رودخانه بالامرغاب به دست نیروهای امنیتی است.

دیدگاهتان را بنویسید