جلوگیری از جنگ هدف قوا ست — در باره هنر جنگ سان تزو صحبت کنیم

از ابداع واژه جنگ روانى زمان کمى مىگذرد، زیرا در سال 1282ش. (1902 م) جان فُولِر انگلیسى، اولین کسى بود که اصطلاح جنگ روانى را به کار برد. دوم آن که، بشر قادر نیست به علت قدرت تخریبى بسیار زیاد سلاحهاى اتمى از آن بهره گیرد.(36) بنابراین، سلاحهاى شیمیایى و میکروبى پاسخگوى نیازهاى جنگى او خواهد بود. چرا ناراحت شديد، او دختر يكى از مشركان و كفار بود. اما چنانچه در پيشبرد جنگ و كارزار نظامى نقش داشته باشند، خواه به عنوان نيروى رزمنده، يا به عنوان طراح نقشههاى جنگى و مشاور امور نظامى، در اين صورت همانند ديگر اتباع جنگجوى دشمن بوده و از مصونيت جنگى بهرهمند نخواهد بود.

«نعم اذا كان ذا رأى و قِتالٍ، قُتِل اجماعا»؛27 آرى، چنانچه پيران ـ به عنوان مشاور يا طراح جنگى ـ داراى رأى و انديشه باشند ـ و از اين طريق در جنگ مشاركت فعال داشته باشند ـ به اجماع فقيهان اسلامى به قتل مىرسند. پيران و افراد سالخورده همانند كودكان و زنان، در كارزارهاى نظامى و ميادين جنگى، بيشترين آسيب را متحمل مىشوند. به عبارت ديگر، چنانچه، زنان همانند ساير جنگجويان و افراد نظامى در صحنه جنگ و كارزار به فعاليت بپردازند، همانند افراد نظامى بوده و از مصونيت بهرهاى ندارند. ظرافت و دشوارى اين نوع اقدامات حفاظتى هنگامى آشكارتر مىگردد كه به اين نكته نيز توجه داشته باشيم كه معمولاً پيشبينى شيوههاى حملات دشمن امكانپذير نيست و براى انتخاب راههاى دفاعى هم فرصت زيادى وجود ندارد و از سوى ديگر، انتخاب نوع سلاح و كنترل مقابله به مثلها نيز به نوبه خود از مشكلات نامرئى در اقدامات مؤثر براى حفاظت افراد غيرنظامى به شمار مىآيد.

با توجه به آنچه گذشت، كودكان از مصونيت كامل بهرهمند هستند، مگر هنگامى كه اين كودكان در پيشبرد جنگ مؤثر باشند و همانند اتباع دشمن، مشغول جنگيدن و كارزار نظامى باشند. اصولاً ديدگاه اسلام، كاهش آثار شوم جنگها و برداشتن گام مؤثر در حذف جنگ است. از ديدگاه اسلام، اين كودكان هر چند وابسته به دشمن و از اتباع دشمن هستند، ولى داراى مصونيت مىباشند. دائرةالمعارف جهان اسلام، “Ghazw” توسط ت م جانستون، “Harb, war I: Legal aspect” توسط مجید خدوری.

فرانک هافمن این بحثها و نوشتهها را با توجه به درک کامل این نکته که جهان در حال ورود به دوران زمانی خاصی است (زمانیکه دشمنان آمریکا و غرب انواع مختلفی از جنگ را بطور همزمان بهکار میگیرند) مطرح میکند. مشاور ارشد وزارت امور خارجه صربستان گفت ناتو میداند که قادر به شکست روسیه نیست. ولادیمیر پوتین، رییس جمهور روسیه گفت: آنچه غرب متمدن نامیده میشود و رسانههای غربی حتی به این حمله علیه دونتسک توجه نکردند و به راحتی از این فاجعه چشم پوشی کردند.

وی که میدانست سلیم میخواهد با کشاندن ایرانیان به تیررس توپها بر آنان ضربه سنگینی وارد آورد، تصمیم گرفت دو جناح لشکر عثمانی را همزمان تحت فشار قرار دهد و به عزبها مجال کنار کشیدن از جلو توپها را ندهد و پس از گذشتن از صف توپ ها، قراولان خاص سلطان را درهم شکند و پیادهنظام ینیچری را از پشت آماج حمله دوسویه قزلباشان قرار دهد. اين به آن معناست كه نه تنها غيرنظاميان بايد مورد حمايت قرار گيرند، بلكه كالاهاى موردنياز براى ادامه حيات آنها (غذا، دام، تأسيسات مربوط به آب آشاميدنى و مانند آنها) نيز مورد حمايت واقع شوند.

آنها بايد مراقبت و كمكى را كه خواه به علت سن و يا به هر علت ديگر به آن نياز دارند دريافت كنند. حمايت از كودكان در اصول حقوق بشردوستانه: پروتكل الحاقى 1977 سازمان ملل متحد درباره حمايت از كودكان هنگام جنگ اعلام مىكند كه كودكان بايد مورد احترام خاص قرار گرفته و از آنها در برابر هر شكل از حمله ناشايست حمايت شود. در همین ایام، سلطان سلیم با اعتراضات برخی از امیران عثمانی مخالف جنگ با ایران و شورش گروهی از ینیچریان، روبهرو شد که بیدرنگ آنها را سرکوب کرد.

همچنین برخی شرکتهای پیمانکار تأمین نیروی نظامی و امنیتی، با فرستادن دهها هزار نفر از مزدوران خود که دارای تابعیت کشورهای مختلف بودند، مسئولیت تأمین امنیت بخشهای وسیعی از مراکز مهم تجاری عراق از جمله چاهها و مراکز پالایش نفت را بر عهده داشتند. خبرنگار کیهان از اهواز گزارش داد که «این واقعه در حالی اتفاق افتاد که حدود ۶۰۰ نفر در فرودگاه حضور داشتند. بنابراین، این جنگ را نمىتوان در طبقهبندیهاى متعارف و معمول قرار داد. قلعه سومتر در بندر چارلتون در کارولینای جنوبی در آوریل ۱۸۶۱ مورد حمله جنوبیها قرار گرفت.

نیروهای گامبیایی در حمله متفقین به برمه از سال ۱۹۴۱ تا پایان جنگ جهانی دوم در خدمت ارتش بریتانیا بودند. همه اقدامات ممكن بايد انجام شوند تا از شركت كودكان زير 15 سال در درگيرىها جلوگيرى شود و اگر آنها در نتيجه جنگ يتيم شده يا از خانواده خود جدا بشوند، براى تضمين اينكه به حال خود رها نشوند، بايد اقدامات لازم به عمل آيد تا آموزش آنها در هر حال تسهيل شود. ولى با شروع جنگ، دولت مىتواند اتباع دولت متخاصم را از كشور خود اخراج نمايد و اموال و امكانات آنها را تا پايان جنگ تحت كنترل درآورد، در صورتى كه طبق مقررات جهاد، كليه اتباع دشمن در دارالاسلام، مستأمن يا ذمى محسوب مىشوند، مىتوانند مادام كه شرايط لازم را رعايت كردهاند در مصونيت و تحت حمايت دولت اسلامى باشند.

توضيح آنكه بر اساس ماده 42 كنوانسيون 1949 ژنو در رابطه با حمايت از شهروندان غيرنظامى در اثناى جنگ هيچ دولتى كه در حال جنگ با دولت ديگر است نمىتواند آن دسته از تبعه دشمن را كه در كشور وى به سر مىبرند به عنوان اسير جنگى گرفته و يا آنها را به اقامت اجبارى در كشور وادار نمايد، مگر در شرايط اضطرارى كه امنيت كشور و بقاى دولت ايجاب مىكند. اين مصونيت و حمايت شامل اموال و ساير حقوق سياسى و مدنى نيز مىگردد، مگر آنكه در پوشش مصونيت و حمايت دولت اسلامى از امكانات و اموال خود به نفع دشمن استفاده نمايند.11 بنابراين، هرگاه شرايط ذمه توسط اتباع دشمن در دارالاسلام رعايت نشود از مصونيت و حمايت دولت اسلامى برخوردار نخواهند بود.

دفاع مقدس از معدود جنگهایی بود که دشمنان نتوانستند بر ما تسلط یابند و بخشی از خاک کشور را اشغال کنند. «و يلحق به المقعد و الاعمى كما صرح به الفاضل، و سمعتُ ما فى خبر حفص، لكن ينبغى تقييد ذلك ايضا بما اذا لم يكونا ذا رأى فى الحرب و لم يقاتلاً و لم تدع الضرورة الى قتلهما كما اذا تترسوا بهما و نحوذ لك مما عرفته»؛29 از جمله افراد داراى مصونيت، زمينگيرها و نابينايان هستند، همانگونه كه فاضل بدان تصريح داشت و روايت حفص نيز بدان دلالت داشت، لكن سزاوار است اين حكم تقييد بخورد به آنجايى كه اين عده داراى انديشه جنگى نباشند و در جنگ نيز مشاركت نداشته باشند و نيز ضرورتى براى كشتن آنان وجود نداشته باشد، مثل آنجايى كه دشمن از اين عده به عنوان سپر جنگى استفاده كرده است.

۱۶۳. ↑ وهبه مصطفی زحیلی، آثار الحرب فی الفقه الاسلامی، ج۱، ص۴۰۴ـ ۴۷۱، دمشق ۱۴۱۹/۱۹۹۸. لاَنّ رسولَ اللّه صلىاللهعليهوآله نهى عن قتل النساء و الوالدان فى دار الحرب اِلاّ اَن يقاتلن»؛13 همانا رسول خدا صلىاللهعليهوآله از قتل زنان و كودكان در دارالحرب نهى كرده است، مگر اينكه اين عده مشغول جنگيدن باشند. »؛20 همانا رسول خدا صلىاللهعليهوآله از كشتن زنان و كودكان در دارالحرب نهى كرده است، مگر آنكه آنان وارد كارزار نظامى شوند، حتى اگر آنان وارد جنگ شدهاند تا آنجايى كه مىتوان مدارا كن ـ و از كشتن آنان پرهيز كن ـ و در اين مسئله چيزى تو را نترساند.

«و لا يجوز قتل المجانين و لا الصبيان و لا النساء منهم و لو عاونّهم اِلاّ مع الاضطرار، بلا خلاف اجده فى شىءٍ مِن ذلك، بل فى المنتهى الاجماع عليه فى النساء والصبيان»؛17 جايز نيست ديوانگان، كودكان و زنانِ اتباع دشمن كشته شوند، گرچه اين عده، اتباع دشمن را يارى رسانند، مگر در هنگام اضطرار. «لا يجوز قتل المجانين، و لا الصبيان، و لا النساء منهم و ان اَعَنَّ اِلاّ مع الحاجة و لا الشيخ الفانى و لا الخنثى المشكل و يقتل الراهب و الكبير ان كان ذا رأى او قتالٍ»؛18 جايز نيست ديوانگان، كودكان و زنانِ اتباع دشمن را به قتل رساند، و اگر چه اين عده دشمن را يارى مىرسانند.

از نظر وى، ديوانگان، كودكان، زنان، پيرمردان و افراد خنثاى مشكل حتى اگر در جنگ شركت داشته باشند، نمىتوان آنان را به قتل رساند. در صورت دستگيرى كودكان، آنها بايد در محلى جدا از بزرگسالان نگهدارى شوند، مگر آنكه خانوادههايى به عنوان واحد خانوادگى اسكان داده شده باشند. 1. خداوند متعال در آيه 39 سوره حج، كه به اعتقاد جمعى از مفسّران اوّلين آيه اى است كه در مورد جهاد نازل شده،(1) مى فرمايد: «أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا وَ إِنَّ اللهَ عَلَى نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ»؛ (به كسانى كه جنگ بر آنان تحميل گرديده، اجازه جهاد داده شده است؛ چرا كه مورد ستم قرار گرفته اند؛ و به يقين خدا بر يارى آنها تواناست).

در یازدهمین جایگاه فهرست بازی های جنگ جهانی PC بازی Battlefield 1 قرار دارد. نیروهای آلمانی و بریتانیایی نیز بارها به گفته خودشان به شکل «تصادفی» به قلمرو و کشتی های ایرلندی حمله می کردند. به منظور مقابله با امپراتوری هون که سلسله هان را تهدید میکرد، امپراطور هان وو بیشتر از بیست سال آماده گی گرفت به شمول اینکه مکان های استراتژیک و مناطق تولید غلات از جمله دهلیز هه شی را با خودشان ملحق ساخته، راه ابریشم قدیم را باز نموده، کشورهای مسیر راه ابریشم را باهم وصل کرده، شاهزاده خانمها را به رهبران کشورهای متحد شوهر داده و همچنین طبقه بالای قوم هون را تفکیک ساخت.

دیدگاهتان را بنویسید